Pliki Excel z makrami potrafią być bardzo użyteczne, ponieważ automatyzują powtarzalne zadania i przyspieszają pracę z arkuszami. Wiele osób korzysta z nich w biurach, firmach i projektach technicznych, dlatego pojawia się pytanie, jak otworzyć taki plik w innym programie niż Excel. Choć makra tworzone są zazwyczaj w języku VBA, nie wszystkie pakiety biurowe obsługują je jednakowo. Warto więc wiedzieć, w jaki sposób otworzyć je bez błędów i czego unikać, aby plik działał prawidłowo także w libreoffice lub narzędziach takich jak darmowy pakiet office czy darmowy office.

Czym są pliki z makrami w Excelu

Makro to zapisany zestaw poleceń, które program wykonuje automatycznie. Dzięki temu można wykonać skomplikowane działania jednym kliknięciem. Pliki Excel z makrami mają rozszerzenie XLSM lub XLAM i różnią się od standardowych plików XLSX tym, że zawierają kod VBA.

Kiedy otwierasz taki plik w innym programie niż Excel, część funkcji może działać inaczej. Właśnie dlatego warto zrozumieć, które elementy są obsługiwane, a które nie.

Jak otworzyć plik XLSM w LibreOffice

LibreOffice Calc potrafi otworzyć plik XLSM bez żadnego problemu, ponieważ format ten jest kompatybilny z arkuszem. Po otwarciu zobaczysz wszystkie dane, formuły i formatowanie.

Makra jednak nie zostaną uruchomione automatycznie. LibreOffice nie obsługuje VBA w pełnym zakresie, dlatego kod makra będzie widoczny, ale często nie będzie działał.

Jeśli zależy Ci tylko na danych, możesz pracować bez przeszkód. Jeśli natomiast potrzebujesz realizacji makr, konieczne będzie ich przepisanie na język Basic lub zmiana narzędzia.

Włączenie obsługi makr

Przy pierwszym otwarciu pliku z makrami program zapyta, czy zezwolić na ich działanie. To zabezpieczenie chroni użytkownika przed niechcianym kodem. Aby otworzyć plik poprawnie, trzeba wybrać odpowiedni poziom bezpieczeństwa.

1. Otwórz plik XLSM.
2. Wybierz opcję zezwalającą na makra.
3. Jeśli pojawi się komunikat o nieobsługiwanych funkcjach, potwierdź tylko przeglądanie.

Takie podejście pozwala korzystać z danych nawet wtedy, gdy makra nie działają.

Pliki z makrami w alternatywnych pakietach

W programach biurowych innych niż Excel makra rzadko działają tak, jak w oryginale. Wynika to z różnic w obsłudze języka VBA.

W większości przypadków możesz otworzyć plik i obejrzeć dane, jednak automatyzacje będą wymagały ponownego napisania lub przeróbki. Dotyczy to zarówno pakietów online, jak i aplikacji instalowanych na komputerze.

Jak sprawdzić makra przed otwarciem

Jeśli nie jesteś pewien, czy plik zawiera bezpieczny kod, warto go najpierw przejrzeć.

Aby to zrobić

1. Otwórz plik w trybie tylko do odczytu.
2. Przejdź do edytora makr i przejrzyj kod.
3. Dopiero po weryfikacji zdecyduj, czy chcesz uruchomić makra.

To szczególnie ważne wtedy, gdy plik pochodzi z nieznanego źródła.

Co zrobić, jeśli makra nie działają

W przypadku LibreOffice i innych programów alternatywnych problem jest zazwyczaj związany z niezgodnością kodu VBA.

Aby to naprawić
Przepisz makra na zgodny język Basic lub wykonaj te operacje ręcznie. W bardziej skomplikowanych przypadkach lepiej użyć Excela, który obsługuje makra w pełni.

Jak zachować makra przy zapisie

Jeśli edytujesz plik XLSM, koniecznie zapisz go ponownie jako XLSM. W innym przypadku makra zostaną trwale usunięte.

Zapis w formacie XLSX nie zachowa kodu, dlatego należy zwrócić uwagę na wybór właściwego formatu.

Pliki Excel z makrami można otwierać w wielu programach, jednak tylko Excel obsługuje je w pełni. LibreOffice oraz inne porównywalne narzędzia pozwalają na przeglądanie danych i kodu, ale nie zawsze są w stanie wykonać makra. Warto wiedzieć, jak reagować na komunikaty bezpieczeństwa, jak przeglądać kod i kiedy lepiej użyć oryginalnego programu, aby uniknąć niespodzianek.